...że we wsi Jerzwałd w latach 1955-1967  mieszkał i tworzył prozaik i dramatopisarz Zbigniew Nienacki. W swojej pracowni z oknami wychodzącymi na szeroką płaszczyznę wód jeziora Płaskiego stworzył m.in. „Uroczysko”, „Skarb Atanaryka”, „Wyspa złoczyńców”, „Pan Samochodzik i templariusze”, „Mężczyzna czterdziestoletni”, „Uwodziciel” czy „Raz w roku w Skiroławkach”. Dzisiaj pamiątki po Nienackim można zobaczyć w Izbie Pamięci utworzonej w jego jerzwałdzkim domu.

...że w latach 70-tych na wyspie Wielka Żuława - największej polskiej wyspie śródlądowej - nagrywany był film „Gniazdo” w reżyserii Jana Rybkowskiego z udziałem m.in. Pieczki, Karewicza, Pszoniaka i Płotnickiego. Treść filmu związana jest z pierwszymi latami państwowości Polski. Jedną z sekwencji jest bitwa pod Cedynią, stoczona w 972 roku między wojskami księcia Polan - Mieszka I i margrabii Marchii Wschodniej - Hodona.

...że we wsi Kamionka pod Iławą nad j. Silm znajduje się unikalny (jeden z trzech funkcjonujących na świecie) ośrodek szkoleniowy dla kapitanów i pilotów statków. Na jeziorze odtworzono w skali 1:24 wybrane porty, kanały, rzeki i inne miejsca uciążliwe dla manewrowania. Na akwenach tych pływają wykonane w tej samej skali modele statków wyposażone w symulatory systemów okrętowych, dowodzone przez prawdziwych wilków morskich.

...że w listopadzie 1995 r. ruiny zamku w Szymbarku pod Iławą zamieniły się w pole bitwy z końca II wojny światowej, gdzie sam Volker Schloendorff (twórca „Blaszanego bębenka”) nakręcał sceny do swojego filmu „Król Olch” z John’em Malkovich’em, a wielu mieszkańców statystowało w filmie i wspomina niezwykłe wydarzenia do dziś.

...że na wyspie Wielka Żuława znajdują się relikty staropruskiego grodu, którego okres użytkowania określa
się na ok. X-XIII wiek. Podobny zabytek znajduje się nad jeziorem Silm – przy ośrodku szkoleniowym dla kapitanów i pilotów statków, tam też archeolodzy natrafili na liczne znaleziska min.: ceramikę wczesnośredniowieczną, groty strzał, fragment monety arabskiej, a także… umieszczoną w naczyniu czaszkę dziecka – najpewniej była to ofiara złożona lokalnym bogom.

...że w centrum Iławy znajdują się unikatowe XVIII wieczne rzeźby barokowe: Jowisza, Junony, Herkulesa i alegorii cnoty Rozwagi, reprezentującej styl rokokowy. Pochodzą one z zespołu pałacowego w Kamieńcu k./Susza, którego właścicielem był ród von Finckenstein. Po zniszczeniu pałacu w 1945 r. przez wojska Armii Czerwonej przez kolejne lata wystawione na pastwę żywiołów rzeźby ulegały niszczeniu. Ratowania i konserwacji zabytków podjęto się w 1974 r., do dziś zdobią one plac przy ulicy Niepodległości vis a vis parku miejskiego.

...że we wsi Ławice pod Iławą urodził się Emil von Behring /1854-1917/ . Był on początkowo asystentem słynnego Roberta Kocha – odkrywcy zarazków gruźlicy; wkrótce sam został lekarzem, pierwszym w świecie laurea-tem nagrody Nobla w dziedzinie medycyny (1901 r.) za odkrycie surowicy antydyfterytowej. W szkole w Ławicach mieści się izba pamięci poświęcona nobliście.

...w maju 1920 w Iławie przebywał Stefan Żeromski, który uczestniczył w wiecach, przekonując mieszkańców Warmii oraz Powiśla do głosowania w plebiscycie za przyłączenia tych ziem do Polski. Aby upamiętnić pobyt pisarza, wybudowano pomnik na jego cześć. Wraz z Żeromskim w Iławie agitowali Jan Kasprowicz i Władysław Kozicki.

...jeszcze przed II wojną światową na terenie miasta natrafiono na tzw. "grób księżniczki". Wiek znaleziska datowany jest na I – IV wiek, kiedy tereny te znajdowały się pod wpływami rzymskimi. Znaleziono w nim liczne ozdoby oraz pięknie zdobioną wazę typu sigillata terra, importowaną z Galii, która była wówczas jedną z rzymskich prowincji.